Sluiten
Cito ondersteunt Alma

Stichting Rijdende School

‘Wij zien elke afnameperiode weer als een nieuw startmoment’

Alma van den Bos
Alma van den BosLeerkracht en coördinator afstandsonderwijs
Stichting Rijdende School is een basisschool voor kinderen van kermisexploitanten en circusmedewerkers. Zij krijgen onderwijs op allerlei manieren: met meereizende schoolwagens en leerkrachten, online lessen én met hulp van reguliere scholen die als gastschool of winterschool functioneren. Waar de meeste scholen de afgelopen periode voor het eerst noodgedwongen ervaring moesten opdoen met afstandsonderwijs, is het team van Stichting Rijdende School er al helemaal in thuis. Wat kunnen we leren van hun manier van werken? Hoe houden ze zicht op de voortgang en groei van hun leerlingen? En hoe gebruiken ze het Cito-leerlingvolgsysteem? Coördinator afstandsonderwijs Alma van den Bos en intern begeleider Sara van der Linden (beiden ook leerkracht) delen hun ervaringen.

Sara van der Linden Sara van der Linden
Leerkracht en ondersteunend ib'er

Alma: “Vroeger liep het reisseizoen van april tot november en gingen kinderen in die periode naar de Rijdende School. Daarna gingen ze drie of vier maanden naar hun ‘winterschool’. Inmiddels switchen kinderen vaker tussen ons en hun winterschool, soms zelfs elke twee of drie weken. Dan rijdt het gezin bijvoorbeeld op en neer tussen kermis en woonplaats of heeft de familie even geen attractie staan. Door het vele switchen is het belangrijk dat we de leerlingen goed in beeld hebben en hun ontwikkeling nauwgezet volgen.”

Overdracht

Behalve contact met de leerling en zijn ouders is er regelmatig contact met de winterschool. Alma: “We komen minstens twee keer op bezoek: voorafgaand aan de terugkomst van een leerling op de winterschool en voorafgaand aan de periode dat de leerling weer bij ons komt. Ook als leerlingen tussendoor terugkomen is er contact.” In de overdrachtsgesprekken in maart, dienen de Cito-resultaten als leidraad. Alma: “Ze geven een goed beeld van waar een leerling op dat moment staat. Omdat wij veel individueler werken dan op reguliere basisscholen, kunnen we met elke leerling heel gericht aan de slag met de verschillende categorieën die je uit de Cito’s kunt filteren. De eindafname gebruiken we om te beoordelen of de doelen die we samen met de winterschool hebben opgesteld, zijn behaald of niet. Aan de hand daarvan maken we een plan voor de begeleiding in de zomerperiode.”

“Omdat wij veel individueler werken dan op reguliere basisscholen, kunnen we met elke leerling heel gericht aan de slag met de verschillende categorieën die je uit de Cito’s kunt filteren”


SRS6
Een uitschuifbare leswagen. Handig!

Koppeling met LOVS

Sinds dit jaar kunnen de winterscholen op elk moment in NaviLeren, het systeem van de Rijdende School, zien waar de leerling staat. “Zodra de winterschool weet dat een leerling terugkomt, kan de leerkracht precies zien waar we gebleven zijn met deze leerling”, legt Sara uit. Ook de Cito-resultaten zijn terug te vinden in Navileren, dankzij de recente koppeling met het Computerprogramma LOVS. “Een hele verbetering”, zegt Sara. “Voorheen hadden we tijdens de toetsperiode allerlei printjes op de kast hangen waarop we bijhielden welke toetsen waren afgenomen en bij welke leerlingen we moesten doortoetsen of terugtoetsen. Nu hebben we een veel betrouwbaarder beeld en hoeven we ook binnen ons eigen team niet steeds gegevens uit te wisselen.”

Leerrendement

Het team van de Rijdende School heeft een goed contact met Cito. “Cito denkt echt met ons mee”, zegt Sara. “Zo willen wij graag een leerrendementsberekening maken voor onze leerlingen en deze beschrijven in hun OGD: Ontwikkel Groei Document. Wij vinden het namelijk vooral interessant om te kijken naar de groei die een leerling kan doormaken ten opzichte van zichzelf en niet zozeer ten opzichte van een groep. Momenteel onderzoeken we hoe je die berekening zou kunnen maken aan de hand van de Cito-resultaten. Cito geeft advies en verdiept zich in onze unieke situatie, dat is superfijn”, benadrukt Sara. Ook staat de Rijdende School vaak voorop als het gaat om het uitproberen van nieuwe producten, zoals Groeimeter en Kleuter in beeld.

“Wij vinden het vooral interessant om te kijken naar de groei die een leerling kan doormaken ten opzichte van zichzelf en niet zozeer ten opzichte van een groep”


Even switchen

Ondanks hun ervaring met afstandsonderwijs is het ook voor de leerkrachten van de Rijdende School een gekke periode. “Het was best wel even switchen toen we halverwege maart volledig overgingen op onderwijs op afstand. Als je ineens álle kinderen op afstand moet begeleiden, vraagt dat wel wat van je als leerkracht”, aldus Alma. Door de Coronamaatregelen ziet het schooljaar er bovendien heel anders dan anders uit. “We hebben veel minder leerlingen omdat de meeste kinderen onderwijs krijgen via hun winterschool. De enige leerlingen die wij op dit moment vijf dagen per week begeleiden, zijn kinderen die om gezondheidsredenen - van zichzelf of gezinsleden - thuiszitten. Daarnaast begeleiden we een aantal zorgleerlingen op de dagen dat ze niet naar hun winterschool gaan. En er staan twee leerkrachten stand-by voor vragen van al onze leerlingen.”

Rijdende school onderwijs op afstand Ver weg maar toch dichtbij: afstandsonderwijs op de Rijdende School

Loslaten

Toen scholen ineens onderwijs op afstand moesten gaan verzorgen, kwamen er veel vragen binnen bij de Rijdende School. Bijvoorbeeld over hoe het zit met de privacy bij online lessen. “Veel leerkrachten vinden het spannend, en dat is logisch”, zegt Alma. “Wij willen vooral laten zien welke kansen afstandsonderwijs geeft. Veel kinderen blijken prima te gedijen bij onderwijs op afstand. Je kunt ze dus best wat meer loslaten, zónder dat je ze uit het oog verliest natuurlijk. Wij beginnen elke schooldag met een kringgesprek. Dan bespreken we het dagprogramma van elke leerling, wat ze daarvan zelfstandig kunnen doen en voor welke onderdelen ze moeten wachten op instructie. Terwijl een aantal leerlingen instructie krijgen, gaat de rest zelfstandig aan de slag. En dan komen we daarna weer even online bij elkaar. En nee, het is heus niet altijd alleen maar gezellig! Als kinderen hun werk niet maken, hebben ze de volgende dag echt wel een probleem. Ook al zit je achter een scherm, het heeft tóch effect als er een boze juf aan de andere kant zit ...”, zegt Alma lachend.

Eindafname

Dit schooljaar zal de Rijdende School waarschijnlijk geen eindafname doen omdat de kinderen niet op reis zijn. “Wij zullen de gegevens bij de winterschool moeten opvragen”, zegt Sara. Alma vult aan: “Ik zie deze afname als een moment om informatie te krijgen over onze leerlingen. En vanuit daar kun je vooruitkijken. Wij zien elke afnameperiode weer als een nieuw startmoment. Natuurlijk kijken we in groep 8 terug om te bepalen welk niveau het beste past bij een leerling. Maar we weten ook allemaal: deze periode was de Coronaperiode, dus die resultaten tellen niet of minder zwaar mee in het eindoordeel. Wij gebruiken de toetsen om inzicht te krijgen. Zo kunnen we er juist voor zorgen dat kinderen niet met een achterstand verder lopen en dat ze uiteindelijk in groep 8 hun eigen niveau behalen.”

Eng is oké

De Rijdende School hoopt dat deze periode scholen in beweging brengt om meer te experimenteren met blended learning, een combinatie van leren op afstand en leren in de klas. Voor het Leraren Collectief nam Alma een tutorial op met tips om volwaardig onderwijs op afstand te kunnen geven. Haar belangrijkste advies? “Begin er gewoon mee en geef jezelf de ruimte om te experimenten. Ook al is het spannend. Eng is oké, en als het niet goed gaat is het ook oké. Daar leer je van, dat neem je mee in je volgende ervaringen.”

Jac Weerts fotografie