
Nieuwe manieren om denken zichtbaar te maken binnen ‘Mens en Natuur’ in het primair onderwijs
26-03-2026 | Nieuws Hoe toets je niet alleen wat leerlingen weten, maar ook hoe zij denken en redeneren? Binnen een recente peiling in het domein Mens en Natuur zochten we dit samen met partners en experts uit.Het onderzoeksrapport is gepubliceerd door de Inspectie van het Onderwijs. Wij ontwikkelden het instrumentarium, bestaande uit een kennistoets, denkwijzen en praktische opdrachten. Ook het afnamedesign en de psychometrische analyses werden door ons gedaan, net als de logistiek. KBA Nijmegen was verantwoordelijk voor de afnames en multilevelanalyses.
Van kennis naar denken en redeneren
Bijzonder aan deze peiling is het onderdeel denkwijzen. Hierin wordt op een andere manier gekeken naar wat leerlingen kunnen. Niet alleen via meerkeuzevragen, maar ook met contextrijke open vragen onderzochten we hoe leerlingen redeneren binnen het domein Mens en Natuur. Deze aanpak maakte het mogelijk om vaardigheden zoals kritisch denken, analyseren en toepassen binnen Mens en Natuur beter zichtbaar te maken.
Relevantie voor de onderwijspraktijk
De inzichten uit deze peiling bieden waardevolle aanknopingspunten voor scholen, beleidsmakers en toetsaanbieders die werken met leerlingen einde basisonderwijs. Daarnaast is het ook een relevant onderzoek voor het voortgezet onderwijs: de vernieuwde eindtermen daar vragen om nieuwe eigentijdse vormen van toetsen.
We nemen de ervaringen uit deze peiling daarom ook mee in de vernieuwing van ons leerlingvolgsysteem vo waarin het domein Mens en Natuur in de vorm van de zaakvakken een plek krijgt.
Lees het rapport
In deze infographic lees je de belangrijkste bevindingen uit het rapport. Het hele rapport vind je op de website van de Inspectie van het Onderwijs.

