Objectief beoordelen bestaat niet; betrouwbaar beoordelen wel!

Het geven van een oordeel is niet veel meer dan het geven van jouw mening. Jij kan de uitvoering van een taak voldoende vinden, maar je collega kan een andere mening hebben. Het is de taak van jou als beoordelaar om deze subjectiviteit zoveel mogelijk aan banden te leggen. 

In deze blog leg ik je uit hoe je de subjectiviteit aan banden kan leggen en geef ik je tips om tot een betrouwbare beoordeling te komen. 

In het mbo beoordelen we vaak in de beroepspraktijk. Dit maakt de beoordeling authentieker, maar ook minder betrouwbaar. Betrouwbaar beoordelen wil zeggen dat de score een juiste indicatie geeft van de werkelijke beheersing van de student, dus vrij van toevallige meetfouten. Maar hoe zorg je hiervoor? 

Beoordelingen baseren op feitelijkheden

Werken aan betrouwbaarheid doe je onder andere door zo transparant mogelijk te zijn. Zorg dat de student weet wat, wanneer en hoe er getoetst wordt. De betrouwbaarheid vergroten we ook door te werken met duidelijke beoordelingscriteria met een eenduidige beoordelaarsinstructie en door te werken volgens het vierogenprincipe.

Bespreek vooraf altijd de beoordelingscriteria met je mede-assessor om helder te krijgen hoe jullie met de subjectieve elementen in de beoordelingscriteria omgaan. De beoordeling van een student moet uiteindelijk zijn gebaseerd op feitelijkheden. De WACKER-methodiek kan je hierbij helpen. In deze methodiek koppel je waargenomen gedrag aan beoordelingscriteria: wat moet beoordeeld worden, wat heb ik gezien en wat vind ik daarvan?  

Verschillende beoordelaarsvalkuilen

Daarnaast zijn er ook nog tal van zaken die onze beoordeling kunnen beïnvloeden: de beoordelaarsvalkuilen! Denk aan het halo-effect, waardoor eerdere positieve ervaringen met een student je beoordeling misschien soepeler maakt. Of het sequentie-effect, waardoor je een student misschien beoordeelt op basis van het niveau van studenten die je net daarvoor hebt gezien. Dat maakt ons niet onprofessioneel. Het maakt ons mens.  

Kalibreren is noodzakelijk  

Als meerdere assessoren hetzelfde product beoordelen, verschillen deze beoordelingen vaak. Daarom vind ik kalibreren een absolute noodzaak voor betrouwbaar beoordelen. Tijdens een kalibreersessie beoordelen meerdere assessoren individueel hetzelfde beroepsproduct. Daarna maak je de verschillen in de beoordeling inzichtelijk en bespreekbaar. Door vervolgens vast te leggen wat ‘voldoende’ concreet betekent, kom je als beoordelaars meer op één lijn. Je vertrouwt daardoor niet alleen op jouw expertise, maar ook op de gezamenlijke norm.   

Praktische tips  

Wil je aan de slag met het verbeteren van de betrouwbaarheid van je beoordelingen? Dan heb ik een paar praktische tips voor je: 

1. Kalibreer regelmatig, minimaal één keer per jaar. 
2. Werk met het vierogenprincipe. 
3. Gebruik de WACKER-methodiek
4. (Her)ken je valkuilen
5. Wees transparant naar studenten
6. Blijf oefenen! 

Wil je graag dieper op deze materie ingaan en aan de slag met praktische opdrachten? Dan help ik je graag verder tijdens de training Beoordelen in het mbo.