Formatief handelen levert leerwinst op voor Arnhemse Flores-scholen

Dit artikel is een samenwerking tussen stichting Flores en Cito. Stichting Flores bestaat uit 33 basisscholen in Arnhem en Renkum, variërend in onderwijsconcept (bijv. Montessori, Jenaplan, Dalton) en leerlingpopulatie (bijv. Internationale school, nieuwkomersonderwijs en speciaal onderwijs). Cito helpt scholen scherper te krijgen waar leerlingen staan en wat ze nodig hebben: soms met een toets, vaker met onderzoek, kennis en samenwerking in de klas.

Leerlingen zijn actief eigenaar van hun leerproces. Leraren sturen dat proces via curriculumkeuzes, bijpassende leeractiviteiten en checkmomenten, vooraf samen met collega's uitgedacht. Zo volgt hun handelen logisch uit de resultaten.

Binnen stichting Flores werkt formatief handelen voor het leren van leerlingen én leraren, op scholen met uiteenlopende leerlingpopulaties en onderwijsconcepten. Het sluit aan bij twee overtuigingen van Flores: 'ieder kind kan alles leren' en 'kinderen leren het meest van samenwerkende en lerende professionals'.

Nieuwsgierig hoe dat eruitziet? Lees dan de portretten die we maakten van zes Flores-scholen: Het Mozaïek, AMS, De Klimboom, Zyp, De Troubadour en Rivers International.

Waar deze scholen het over eens zijn: formatief handelen komt pas van de grond in een gezamenlijke leercultuur, waar leraren en leerlingen veilig fouten mogen maken en werk durven delen. Dat vraagt gedegen implementatie met deskundige kartrekkers; afgevaardigden van de geportretteerde scholen volgen bijvoorbeeld de opleiding tot expert formatief handelen bij de Flores Academie, verzorgd door Toetsrevolutie. En het moet stevig verankerd zijn in de visie van de school en de mindset van de leraren.

Kun je niet wachten om nog meer gebruik te maken van de kracht van formatief handelen?

Enkele tips voor nu:

• Breng per les focus aan: kies één concreet leerdoel en maak dit expliciet voor leerlingen
• Laat álle leerlingen actief bezig zijn met de stof en maak ze mede-eigenaar van hun leerproces
• Werk aan een 'growth mindset' bij leerlingen
• Check vaak wat er geleerd is, met korte werkvormen zoals wisbordjes en diagnostische vragen
• Koppel feedback aan leerlijnen: ken de bouwstenen om de logische vervolgstap te bepalen
• Werk in een leerteam van leraren: deel ervaringen en plan vaste tijd voor reflectie en samenwerking

Dit artikel is een samenwerking tussen stichting Flores en Cito. Stichting Flores bestaat uit 33 basisscholen in Arnhem en Renkum, variërend in onderwijsconcept (bijv. Montessori, Jenaplan, Dalton) en leerlingpopulatie (bijv. Internationale school, nieuwkomersonderwijs en speciaal onderwijs). Het is afkomstig uit de Nationale Onderwijskrant 2026. Een krant vol verhalen, initiatieven en inspiratie van mensen die zich iedere dag inzetten voor het onderwijs.