Ook voor PISA geldt, één meting vertelt nooit het hele verhaal

Saskia Wools op LinkedIn: 'Vandaag zijn de PISA-resultaten gepubliceerd en lees ik de berichten over de achteruitgang in leesvaardigheid bij Nederlandse leerlingen. Deze PISA-meting is weliswaar een waardevolle informatiebron, tegelijkertijd geldt wat voor ieder toetsresultaat geldt: het is belangrijk om zorgvuldig te kijken naar wat precies gemeten is en resultaten altijd in samenhang met andere indicatoren te interpreteren. Eén meting (en in het geval van PISA één ranglijst) vertelt nooit het hele verhaal.'

'Dat neemt niet weg dat ook ik me zorgen maak over het niveau van de basisvaardigheden van Nederlandse leerlingen, en in het bijzonder over de ontwikkeling van de leesvaardigheid. Daar wordt terecht al veel in geïnvesteerd. Naast de vraag wat we in het onderwijs doen, moeten we wat mij betreft ook kijken naar wat en hoe we toetsen. Toetsing maakt immers zichtbaar wat we belangrijk vinden en heeft daarmee ook invloed op waar in het onderwijs de aandacht naar uitgaat. En we moeten taal en rekenen niet uitsluitend als geïsoleerde vaardigheden benaderen, maar waar dat zinvol is meer in samenhang met andere vakken. Bijvoorbeeld door leesvaardigheid meer te verbinden met aardrijkskunde, geschiedenis en burgerschap. De nieuwe kerndoelen nodigen daar ook toe uit.' 
  
'Als er van scholen wordt gevraagd om basisvaardigheden betekenisvoller en meer in samenhang aan te bieden, moeten we ook durven kijken of onze centrale toetsen diezelfde beweging ondersteunen. Daar ligt een opdracht voor Cito, maar dat kunnen we niet alleen. Daar ligt wat mij betreft ook een opdracht voor de overheid. Als het stelsel rond de doorstroomtoets toch opnieuw wordt ingericht, dan roep ik op om dit moment niet alleen te benutten voor een discussie over het aantal aanbieders of de inrichting van het stelsel, maar ook de inhoudelijke vraag te stellen: wat willen we eigenlijk meten en hoe kan toetsing bijdragen aan de beweging die we in het onderwijs willen maken?' 
  
'Voor het beantwoorden van deze vraag is nu momentum omdat het stelsel en de inhoud van het onderwijs in beweging zijn. Ik pleit ervoor om toetsing te laten meebewegen met het onderwijs dat we voor leerlingen willen. Morgen is het debat Toetsen en Examens een goede aanleiding om in de Tweede Kamer vragen te stellen over een rijke meting in het geval van één doorstroomtoets.'  

PISA-Nederland

PISA (Programme for International Student Assessment) is een internationaal vergelijkend onderzoek naar de vaardigheden en kennis van 15-jarigen op het gebied van wiskunde, lezen en natuurwetenschappen, met elke drie jaar één van de drie domeinen als hoofddomein. OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) is toezichthouder. Het Nederlandse deel van het PISA-onderzoek wordt uitgevoerd door het samenwerkingsverband PISA-Nederland. CitoLab is hierbij aangesloten als adviserende partij en voert in opdracht van het ministerie van OCW aanvullende analyses uit.