Veelgestelde vragen

De toetsen van Leerling in beeld voor groep 3 t/m 8 zijn positief beoordeeld door de Expertgroep Toetsen PO (tot 2023) en door het College voor Toetsen en Examens (CvTE) (vanaf 2023). Een overzicht van de toetsen en de beoordelingen vind je op de website van CvTE. Ook zijn de toetsen goedgekeurd voor de indicatiestelling lwoo en pro, zie de Staatscourant van het Koninkrijk der Nederlanden. Let op: op de website van de publicatie staat 'Leerling in beeld 3.0', dit moet zijn 'Leerling in beeld' en is bij hen bekend.

Nee, het is niet toegestaan om materiaal van Leerling in beeld-toetsen te kopiëren of te verkopen. Scholen die Leerling in beeld-toetsen of de Leerling in beeld-doorstroomtoets afnemen, krijgen het gebruiksrecht voor het platform van Leerling in beeld. Het eigendom van de opgaven blijft bij Cito. Op basis van het eigendoms- en auteursrecht is het niet toegestaan om (delen van) deze producten te kopiëren en/of te verspreiden (bijvoorbeeld via Marktplaats). Wordt dit opgemerkt, dan nemen wij contact op met de verspreider. Vanuit Cito wordt hierop continu gemonitord.

Het platform Leerling in beeld is de digitale omgeving waarop onder meer de toetsen met de opgaven te starten zijn. Ook als een school kiest voor een papieren lvs-toets, worden de antwoorden door de leerkracht ingevoerd op dit platform. De papieren Leerling in beeld-doorstroomtoets, die bestaat uit gepersonaliseerde, schriftelijke toetsboekjes, wordt direct na afname opgehaald per koerier.

‘Fouten maken mag, want van fouten kun je leren.’ Een o zo belangrijke pedagogische waarde. Hetzelfde geldt voor LVS-toetsen. Sterker nog: fouten maken moet. Waarom? Omdat je dan pas weet wat je nog niet kan en dus nog moet leren. In een LVS-toets is leerstof opgenomen die wel en nog niet aan bod is geweest. Dat laatste is omdat je ook de bovengemiddelde leerlingen een kans wilt geven te laten zien wat ze kunnen. LVS-toetsen zijn namelijk bedoeld om te achterhalen wat je al wel kan én wat je nog niet kan. Op basis daarvan kan de leerkracht gerichter zijn ondersteuning aanbieden aan de leerling. Oefenen voor een toets kan een vertekend beeld opleveren over de ondersteuningsbehoefte en is dus geen goed idee.

Kijken we naar de doorstroomtoets, dan zien we dat de rol van deze toets vaak onbedoeld groot wordt gemaakt. Met betaalde trainingen en extra bijles voor een zo hoog mogelijke toetsscore. Dat is niet alleen oneerlijk omdat dit niet voor iedereen is weggelegd, maar we vinden het vooral onwenselijk omdat het de leerling niet helpt.

Bij de ontwikkeling van de toetsen van Leerling in beeld is een wetenschappelijke verantwoording geschreven. Voor de meeste toetsen zijn dit de verantwoordingen van LVS 3.0, aangevuld met een toelichting die specifiek betrekking heeft op Leerling in beeld. Deze verantwoordingen zijn niet algemeen toegankelijk, maar kun je aanvragen door te mailen naar klantenservice@cito.nl.

Bestellen is eenvoudig: via onze webwinkel bestel je een schoollicentie, geef je aan welk pakket je kiest en hoeveel leerlinglicenties je per groep nodig hebt.

Ja, dat kan. Met het rekenvoorbeeld onderaan de bestelpagina maak je snel een indicatieve berekening van de kosten voor jouw school. Wil je een formele offerte op maat? Stuur dan een e-mail naar adviespo@cito.nl. Onze adviseurs nemen snel contact met je op.

Heb je al een licentie voor Leerling in beeld? Dan kun je de papieren toetsboekjes rechtstreeks bijbestellen via onze webwinkel — je hoeft geen nieuwe licentie aan te vragen.

Ben je nog niet klant? Bestel dan eerst je schoollicentie, het gewenste pakket en de leerlinglicenties. Daarna zijn de papieren boekjes tegen kostprijs bij te bestellen.

Cito brengt geen extra kosten in rekening voor de gegevensuitwisseling met je LAS. Dit is conform de landelijke afspraken. Houd er wel rekening mee dat sommige LAS-leveranciers, zoals ParnasSys, mogelijk kosten berekenen voor het activeren van de koppeling (zoals de DULT-koppeling). Neem bij vragen hierover contact op met jouw LAS-leverancier.

We maken onderscheid tussen het pakket Basis en het pakket Compleet.

Hier lees je meer over de pakketten en verdere mogelijkheden.

Schoollicentie: de prijs voor de schoollicentie is voor schooljaar 2026-2027 gelijk gebleven, € 200,- (excl. BTW).

Leerlinglicentie: de leerlinglicentie voor pakket Basis is verhoogd van € 11,- naar € 12,- (excl. BTW) en voor pakket Compleet van € 14,- naar € 15,- (excl. BTW). Wij hebben de leerlinglicentie moeten verhogen i.v.m. een aantal redenen:  

• Inflatie: De algemene inflatie is de afgelopen jaren aanzienlijk gestegen, wat een brede impact op onze kosten heeft gehad.
• Kosten van leveranciers: De prijzen die wij betalen aan leveranciers voor essentiële diensten en materialen, zoals softwarelicenties en serveronderhoud, zijn gestegen.
• Hogere loonkosten: We hebben te maken met hogere loonkosten om ons team van hooggekwalificeerde professionals eerlijk te belonen en vast te houden.
• Grondstofkosten: De prijzen van grondstoffen, zoals papier en hardware, zijn eveneens gestegen.
• Energiekosten: Ook de kosten voor energie, die onder andere essentieel zijn voor het draaiende houden van onze IT-systemen en infrastructuur, zijn toegenomen.

Kijk voor toelichting op je factuur op www.cito.nl/facturatie. 

Bij Leerling in beeld maak jij de keuzes: hoe je toetst, wanneer je dat doet en wat je precies in kaart wilt brengen. Leerling in beeld is beschikbaar in twee pakketten: Basis en Compleet.

• Met pakket Basis breng je de groei van jouw leerlingen op de kernvakken in beeld.
• Met pakket Compleet heb je daarnaast toegang tot verdiepende instrumenten én kun je ook de sociaal-emotionele ontwikkeling van leerlingen volgen.

Ja. Bij Leerling in beeld kies je zelf hoe je de toetsen afneemt: op papier, digitaal of een combinatie van beide. Kies je voor papier? Dan bestel je de toetsboekjes tegen kostprijs bij. In deze blog lees je meer over de voor- en nadelen van papier versus digitaal afnemen.

De digitale toetsen voor de drie kernvakken worden jaarlijks enigszins vernieuwd, waardoor deze qua inhoud kunnen verschillen van de papieren toetsen. Omdat we werken met onderliggende vaardigheidsschalen heeft dat geen consequenties voor de rapportages die de ontwikkeling van de leerling weergeven.

Naast de basistoetsen biedt pakket Compleet ook verdiepende en verbredende instrumenten. Je kunt een verdiepend gesprek downloaden (een stappenplan met vragen) of de Groeimeter inzetten om te kijken welke leerdoelen je leerlingen wel of niet beheersen.

De volgende verdiepende instrumenten vallen onder pakket Compleet:

• Digitaal: Groeimeter, Rekenen-Basisbewerkingen, Sociaal-emotioneel functioneren en Executieve functies
• Op papier: Begrijpend Luisteren
• Op papier én digitaal: Woordenschat en Engels

Bij Leerling in beeld zijn de toetsen Begrijpend lezen ook digitaal beschikbaar. Daardoor is het mogelijk de toetsen te voorzien van auditieve ondersteuning, zodat een gestandaardiseerde afname gefaciliteerd kan worden.

Ons advies is om heel terughoudend te zijn met de auditieve versie, omdat je daarmee niet meer uitsluitend de vaardigheid begrijpend lezen meet en de normering niet meer kunt gebruiken. Gebruik de auditieve versie alleen voor leerlingen met een dyslexieverklaring die in het voortgezet onderwijs ook recht hebben op deze ondersteuning.

Zorg dat je goed documenteert dat de voorgelezen versie is afgenomen, zodat de uitkomsten juist geïnterpreteerd kunnen worden. De uitslag is niet meer te vergelijken met de landelijke groep, maar geeft wel een indicatie van het tekstbegrip van de leerling door de jaren heen.

Deze vraag beantwoordt een veelgehoord signaal dat teksten in LVS 3.0 soms als te lang werden ervaren.

De toetsen Begrijpend lezen van Leerling in beeld bevatten — net als LVS 3.0 — allerlei soorten teksten, met aandacht voor diversiteit in genres, onderwerpen en tekstlengtes. We hebben ervoor gekozen de maximale tekstlengte iets te verkleinen, passend bij de keuze voor kortere toetsen met minder toetslast. Er is nog steeds veel variatie in tekstlengte, en de kwaliteit en betrouwbaarheid zijn gewaarborgd.

Wil je meer weten over de inhoud van de toetsen Begrijpend lezen? Bekijk dan hier de inhoudsverantwoording.

Bij het maken van al onze LVS-toetsen houden wij rekening met leerlingen met extra onderwijsbehoeften. Dit zie je terug in:

• De samenwerking met leerkrachten uit het s(b)o.
• Korte en concrete dicteezinnen (zonder ik-vorm, gebiedende wijs of vraagzinnen).
• Mogelijkheid voor toetsen op maat.

• Opgavenboekjes op A4-formaat met overzichtelijke lay-out.
• Waar mogelijk dezelfde materialen voor alle leerlingen; waar nodig zijn er speciale versies beschikbaar.

Meer lezen:

• Cluster 1-versies van Leerling in beeld
• Wegwijzer voor Toetsgebruik (voor onderbouwing van keuzes rondom toetsgebruik bij leerlingen met extra onderwijsbehoeften)

Nee, de afnameperiodes staan niet vast. De toetsen van Leerling in beeld kunnen het hele jaar door worden afgenomen. We stellen drie normeringen beschikbaar:

• Begin: augustus t/m november
• Medio: december t/m maart
• Eind: april t/m juli

Jouw school bepaalt zelf hoe vaak en wanneer er getoetst wordt. De toetsen zijn af te nemen op alle gangbare devices (Chromebooks, iPad en Windows-pc).

Ja, er zijn verschillende vormen van audio-ondersteuning, afhankelijk van het vak:

• Rekenen-Wiskunde: audio wordt automatisch afgespeeld bij M3, E3 en M4. Vanaf E4 kiest de leerling zelf of de opgaven worden voorgelezen.
• Taalverzorging:
  • Spelling niet-werkwoorden: audio wordt automatisch afgespeeld (noodzakelijk bij dictee-opgaven).
  • Spelling werkwoorden: de leerling kiest zelf of de opgaven worden voorgelezen.
  • Leestekens: geen voorleesfunctie beschikbaar.
• Begrijpend lezen: er zijn twee varianten — een reguliere versie (zonder audio) en een versie met volledige audio-ondersteuning voor leerlingen met een dyslexieverklaring. Bij de versie met audio worden zowel de teksten als de vragen voorgelezen. De leerkracht bepaalt welke leerlingen de audioversie krijgen.

Ons advies: gebruik de auditieve versie bij Begrijpend lezen alleen voor leerlingen met een dyslexieverklaring die in het VO ook recht hebben op deze ondersteuning.

Hoe ‘op maat’ zijn de digitale adaptieve toetsen? Hoe toets je op maat met de toetsen van Leerling in beeld? Je leest er alles over op deze pagina.

Als je de vragenlijsten samen met je duopartner wilt invullen, raden we aan om gezamenlijk achter de computer te gaan zitten of hier een online meeting voor te plannen.

Let op: na het inleveren van de vragenlijst is wijzigen niet meer mogelijk. Zorg er daarom voor dat beide leerkrachten de vragenlijst hebben bekeken en besproken vóórdat deze wordt ingediend.

Dat horen we vaker, net als de opmerking dat leerlingen 'dit nog helemaal niet aangeboden hebben gekregen'. Belangrijk om te weten: onze LVS-toetsen zijn vaardigheidstoetsen, geen beheersingstoetsen. De toets meet hoe vaardig een leerling is in bijvoorbeeld Rekenen-Wiskunde, Spelling of Begrijpend lezen — niet of de aangeboden lesstof is beheerst.

Oefenen voor een toets of toetsstof opnemen in het aanbod is geen goed idee. Je maakt onze vaardigheidstoetsen daarmee tot beheersingstoetsen, wat een negatief effect heeft op de houdbaarheid van de normering.

Nee, de digitale toetsen van Leerling in beeld zijn niet af te nemen via Snappet.

Ja, Leerling in beeld kan worden gekoppeld met de meest gebruikte leerlingadministratiesystemen (LAS), waaronder ParnasSys en Esis. Via een DULT-koppeling worden het vaardigheidsniveau en het functioneringsniveau van alle papieren en digitale toetsen automatisch doorgegeven aan het LAS.

Met Leerling in beeld — leerlingvolgsysteem (voor groep 3 t/m 8) is er in de toekomst geen sprake van 'nieuwe generaties'. Je betaalt jaarlijks een bedrag per school en per leerling, en wij zorgen dat je altijd werkt met de meest actuele inhoud en functionaliteit.

Darnaast biedt Cito onder de naam 'Leerling in beeld' ook andere producten, zoals:

• Leerling in beeld – Kleutervolgsysteem (voor groepen 1 en 2)
• Leerling in beeld – ZML-volgsysteem (voor zeer moeilijk lerende leerlingen)
• Leerling in beeld – Doorstroomtoets

Deze producten zijn aparte systemen en worden afzonderlijk doorontwikkeld.

Leerling in beeld biedt rapportages op verschillende niveaus: voor de individuele leerling, de groep en de school. Alles draait om groei — je ziet in één overzicht hoe leerlingen zich ontwikkelen.

Bekijk hier een uitgebreid overzicht van de rapportages.

Ja. In het groepsrapport zie je in de tabel welke toetsen de leerlingen gemaakt hebben en welke normering daarbij hoort.

• Modus I-V: je ziet de normering op het afnamemoment (bijv. V op M7).
• Expertversie: je ziet ook het niveau van de specifieke toets die de leerling maakte (bijv. III op M6).

Meer informatie over de rapportages vind je hier 

Daar is bewust voor gekozen: de antwoorden van de leerlingen kunnen niet worden ingezien zodat leerlingen zich vrij voelen om een eerlijk antwoord te geven.

Dit is nu nog niet beschikbaar. We inventariseren op het ogenblik de wensen voor doorontwikkeling. Blijf je wensen vooral delen via klantenservice@cito.nl of via de Facebook-groep Leerling in beeld.

De categorieën Schoolbeleving, Veilige leeromgeving en Gevoel van sociale veiligheid worden gedeeld met de Inspectie van het Onderwijs via de Monitor Sociale Veiligheid.

Wil je weten hoe dit in zijn werk gaat? Raadpleeg dan de gebruikershandleiding in Leerling in beeld (via 'Help') voor instructies over het aanleveren van gegevens aan de inspectie.

Als je digitaal toetst of op opgaveniveau de foute antwoorden invoert, dan kan Leerling in beeld rekening houden met het gewicht van de opgave. De ene leerling heeft relatief makkelijkere opgaven goed gemaakt en de andere leerling heeft relatief moeilijkere vragen goed gemaakt. Beide leerlingen kunnen dan hetzelfde aantal fouten hebben, maar hebben toch een andere vaardigheidsscore.

We bepalen het verwacht toetsadvies aan de hand van de resultaten die leerlingen tijdens het E7-afnamemoment behalen op de Leerling in beeld-toetsen Rekenen-Wiskunde, Begrijpend lezen en Taalverzorging.

Belangrijke voorwaarden:

• Leerlingen hebben voor alle drie de vaardigheden een toets gemaakt op minimaal E6-niveau.
• Bij Taalverzorging moeten alle drie de onderdelen ('spelling niet-werkwoorden', 'spelling werkwoorden' en 'leestekens') op hetzelfde niveau worden afgenomen.

Op de resultaten passen we een weging toe: Rekenen-Wiskunde en Begrijpend lezen tellen zwaarder mee dan Taalverzorging, omdat die scores beter voorspellen waar een leerling succesvol terechtkomt in het voortgezet onderwijs.

De brede adviescategorieën voor het toetsadvies zijn vastgelegd door het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Het doel hiervan is kansrijke advisering. Voor het verwacht toetsadvies op het E7-moment houden wij dezelfde brede adviescategorieën aan.

• pro/vmbo bb
• vmbo bb/vmbo kb
• vmbo kb/vmbo gl-tl
• vmbo gl-tl/havo
• havo/vwo
• vwo

Meer informatie hierover vind je in de Handreiking schooladvisering van de Rijksoverheid.

Ja, over de gehele populatie sluiten beide adviezen goed op elkaar aan. Cito heeft dit onderzocht door de E7-resultaten van een grote groep leerlingen te vergelijken met hun toetsadvies op de doorstroomtoets in groep 8.

Voor een individuele leerling kan er wel verschil zijn tussen beide toetsadviezen. De doorstroomtoets wordt vaak beter gemaakt omdat leerlingen en hun ouders meer belang hechten aan deze toets. Daarnaast kan er in een half jaar tussen E7 en M8 nog veel gebeuren, waardoor een leerling op de doorstroomtoets anders scoort dan op de LVS-toets.

Het verwacht toetsadvies is bepaald op basis van toetsresultaten tijdens het E7-moment. Het is belangrijk om het verwacht toetsadvies te zien als een stukje van de puzzel die jij zelf legt om tot het voorlopig schooladvies te komen.

Komt het verwacht toetsadvies overeen met jouw beeld van de leerling? Dan kun je het verwacht toetsadvies zien als een objectief resultaat dat jouw beeld ondersteunt. Handig bij oudergesprekken! Wijkt het verwacht toetsadvies af van jouw beeld van de leerling? Dat kan. In je eigen voorlopig schooladvies neem je uiteindelijk veel meer mee dan het verwacht toetsadvies uit Leerling in beeld. Meer hierover vind je in de Handreiking schooladvisering van de Rijksoverheid.

Daarnaast is het ook goed om te kijken naar de resultaten in Leerling in beeld: heeft de leerling een disharmonisch profiel, liggen de toetsresultaten op het E7-moment in de verwachte ontwikkelingslijn, heb jij gekozen voor een enkelvoudig advies? Deze informatie kan je helpen om te bepalen hoe dit puzzelstukje in het geheel past.

Instappen is eenvoudig. Als je kiest voor Leerling in beeld, ga je direct met alle groepen over. Je krijgt meteen de nieuwe rapportages voor groep 3 t/m 8, en de nieuwe toetsen en verdiepende instrumenten zijn direct beschikbaar. Leerlinggegevens en eerdere toetsdata worden automatisch overgezet. Dankzij de doorlopende lijn van LVS 3.0 naar Leerling in beeld ontstaat er geen trendbreuk.

Leer hier meer over instappen.

De toetsen van Leerling in beeld zijn methodeonafhankelijke toetsen en brengen een of twee keer per jaar in beeld wat de leerling weet en kan. Methodeonafhankelijke toetsen zijn vaardigheidstoetsen, dat betekent dat er opgaven van verschillende niveaus in de toets zitten, zowel makkelijke opgaven als moeilijke opgaven. Zo kan een leerkracht het verschil bepalen tussen zwakkere, gemiddelde en sterkere leerlingen. Deze toetsen meten het niveau van een leerling ten opzichte van andere leerlingen of ten opzichte van een eerdere afname. Omdat de toetsen gebruikt worden om een leerling te volgen, worden de toetsen ook wel volgsysteemtoetsen genoemd. Leerling in beeld is een leerlingvolgsysteem dat je helpt om de groei van je leerlingen op een objectieve manier te volgen. Dat ligt anders bij methodegebonden toetsen, de toetsen die bij een lesmethode horen. Dit zijn beheersingstoeten die nagaan of de leerling de (recent aangeboden) lesstof uit de methode beheerst. Bij een methodeonafhankelijke toets hoeven leerlingen niet alles goed te maken zoals bij een methodegebonden toets.

Ja, bekijk hier het volledig vernieuwde aanbod met praktijkgerichte trainingen.

Met Leerling in beeld hoef je geen aparte Entreetoets meer af te nemen. Het verwacht toetsadvies is automatisch onderdeel van het E7-afnamemoment — er is geen vaste tijdsperiode (zoals mei/juni) vereist.

Wanneer je bij leerlingen van groep 7 tijdens het E7-moment de toetsen Begrijpend lezen, Rekenen-Wiskunde en Taalverzorging afneemt op minimaal niveau E6, M7, E7 of B8, genereert Leerling in beeld automatisch een verwacht toetsadvies. Dit is beschikbaar in het Groepsoverzicht en het Leerlingprofiel. Je bepaalt als school zelf of je het advies zichtbaar maakt voor ouders.

Lees meer over het verwachte toetsadvies voor best passende vervolgonderwijs

Ja, papier en adaptief digitaal. De Leerling in beeld - doorstroomtoets van Cito BV is goedgekeurd door de onafhankelijke Expertgroep Toetsen PO en door de minister toegelaten als doorstroomtoets.
Lees meer over de Leerling in beeld - doorstroomtoets