Versterk leesmotivatie en -plezier
Méér lezen helpt om béter te lezen. Maar hoe krijg je een leerling die lezen vooral als verplicht nummer ziet, aan extra leeskilometers? Leesvaardigheid en -motivatie versterken elkaar. Wie met plezier leest, leest vaker. Wie merkt dat lezen steeds beter gaat, ervaart ook meer plezier.
Als docent kun je inspelen op de drie psychologische basisbehoeften: autonomie, verbondenheid en competentie.
Geef keuze én begeleiding
Zelf kiezen kan motiveren. Geef leerlingen daarom ruimte in wat ze lezen of hoe ze een tekst verwerken. Maar zet ze niet simpelweg voor een volle boekenkast met: ‘succes ermee’.
Praat over hun interesses, geef leestips en help ze teksten te vinden, die passen én uitdagen. De Boekenvinder is hiervoor een handige website.
Ruim tijd in voor vrij lezen
Als lezen belangrijk is, mag dat zichtbaar zijn in het rooster. Plan vaste momenten voor vrij lezen, en doe dat het liefst schoolbreed. Zodat leerlingen ook écht aan lezen toekomen.
Maak van lezen iets gezamenlijks
Breng teksten tot leven door er samen over te praten en ze te verbinden met de echte wereld. Voer boekgesprekken, laat leerlingen elkaar tips geven, nodig een schrijver uit of koppel een excursie aan een thema. Pak aansprekende onderwerpen en werk samen met de zaakvakken.
En geef zelf het goede voorbeeld: lees voor en deel je enthousiasme. Zo werk je toe naar een positieve leescultuur.
Zorg voor een succeservaring
Te makkelijk verveelt en te moeilijk frustreert. Kies teksten die genoeg uitdagen, bijvoorbeeld uit de Jeugdbibliotheek. Geef expliciete instructie in leesstrategieën. En help waar nodig met pre-teaching, of doe hardop voor hoe je zelf een lastige passage aanpakt.
Wie merkt: ‘hé, dit kan ik’, begint een volgende tekst met meer vertrouwen.
Meer weten?
25 werkvormen voor leesbevordering - de Bibliotheek op school
Continuüm van extrinsieke naar intrinsieke motivatie - Stichting Lezen (2024)
Leesmotivatie onder de loep - J. van der Eijnden (2021), Stichting Lezen
Leeskilometers maken op school - Lucia Fiori en Janneke van Hardeveld (2021), CPS
Het belang van leerkrachten als leesbevorderaars - Stichting Lezen
Leesmotivatie: wat is het en hoe kan je het bevorderen? - Amélie Rogiers, Iris Vansteelandt en Hilde Van Keer (2021), Didactiek Nederlands
Leesplezier daalt met leeftijd - Stichting Lezen (2024)
Over boeken gesproken - Stichting Lezen
Praten over fictiefragmenten
Springlezend
Toolbox leesbevordering - ITTA UvA (2019)
Werken aan leesmotivatie - Lezen in het vo