Zorg voor een stevige basis
Voor leerlingen die moeite hebben om woorden te ontcijferen óf belangrijke woorden niet kennen, is het lastig om teksten echt te begrijpen. Goed lezen begint daarom bij een stevige basis: technische leesvaardigheid, brede woordenschat en kennis van de wereld.
Maak werk van vloeiend lezen
Technische leesvaardigheid is geen einddoel, maar wel een voorwaarde. Als een leerling woorden vloeiend leest, houdt hij meer ruimte over om na te denken over wat een tekst betekent.
Blijf ook in het voortgezet onderwijs alert op leerlingen die hierin vastlopen. Extra ondersteuning kan welkom zijn: met bijvoorbeeld herhaald lezen, tutorlezen of expliciete woordstudie.
Geef woorden betekenis
Onbekende woorden maken een tekst lastiger te begrijpen. Besteed dus aandacht aan nieuwe woorden voor een bredere woordenschat.
Bespreek ze, gebruik zelf rijke taal en bied woorden aan in verschillende contexten. Visuele schema’s, woordleerstrategieën en thematisch werken kunnen daarbij helpen.
Bouw kennis op
Hoe meer je al over een onderwerp weet, hoe makkelijker nieuwe informatie landt. Met achtergrondkennis kunnen leerlingen verbanden leggen en teksten beter begrijpen.
Werk bijvoorbeeld langere tijd met een thema en gebruik daarbij verschillende rijke teksten. Zo bouwen leerlingen stap voor stap hun kennis op.
Lees schoolbreed mét taalbeleid
Werken aan leesvaardigheid stopt niet bij de les Nederlands. Met een schoolbreed taal-leesbeleid maak je er een gezamenlijke opdracht van, gesteund door de schoolleiding en een taalcoördinator. Iedere docent draagt daaraan bij als taalcoach. Dit taalgerichte vakonderwijs zorgt ervoor dat taal en lezen in alle vakken bewust aandacht krijgen.
Door schoolbreed rijke teksten te gebruiken, maken leerlingen meer leeskilometers en vergroten ze hun woordenschat, achtergrondkennis en tekstbegrip. Goede teamontwikkeling helpt docenten om daarin samen op te trekken.
Meer weten?
De vele kanten van leesbegrip - Th. Houtveen, R. van Steensel en S. de la Rie (2019), Hogeschool Utrecht en Erasmus Universiteit Rotterdam
Bouwstenen van leesvaardigheid in het voortgezet onderwijs - P. Woldendorp, L. Ganushchak en R. van Steensel (2025), Erasmus Universiteit Rotterdam
Handboek taalgericht vakonderwijs - M. Hajer en T. Meestringa (2020)
Inspiratie uit de praktijk - Lezen in het vo
Woordenaars
Woordraadstrategieën